ดูเหมือนว่า อุตสาหกรรมยานยนต์ของเวียดนาม ที่มีข่าวออกมาคึกโครมก่อนหน้านี้ถึงความพยายามพัฒนารถยนต์ของตัวเองอย่าง VinFast ซึ่งผลปรากฏคือ เกิดปัญหาต่างๆ มากมาย และอาจจะเป็นไปได้ยากที่จะเติบโตในระดับโลกอย่างที่คาดหวัง
ประกอบกับการที่อุตสาหกรรมการผลิตยานยนต์ในประเทศเวียดนามที่ยังไม่มีพื้นที่แข็งแกร่งจากภายในด้วยตัวเอง ยิ่งตอกย้ำว่าสิ่งที่เวียดนามพยายามกระโดดข้ามขั้น โดยไม่มีการสร้างพื้นฐานอุสาหกรรมภายในที่เกี่ยวข้องให้เข้มแข็ง อาจทำให้เวียดนามไปไม่ถึงฝั่งฝัน
Phan Dang Tuat ประธานสมาคมอุตสาหกรรมสนับสนุนเวียดนาม กล่าวยอมรับว่า “ในรถยนต์ทุกวันนี้มีส่วนประกอบมากกว่า 20,000 ชิ้น ต้องใช้รหัสโลหะมากกว่า 200 รหัส ปัจจุบันธุรกิจในเวียดนามไม่สามารถสร้างรหัสโลหะได้สักอย่างเดียวจาก 200 ได้ เราเพิ่งทําสกรูที่ยึดป้ายทะเบียนเท่านั้น”
ในงานสัมมนา Automechanika 2023 Mr. Phan Dang Tuat ประธานสมาคมอุตสาหกรรมสนับสนุนเวียดนาม (VASI) กล่าวว่าการบริโภครถยนต์ในเวียดนามยังไม่ถึงค่าเฉลี่ย 500,000 คันต่อปี ผลิตภัณฑ์ส่วนใหญ่มาจากการนำเข้าและการประกอบ ดังนั้นอุตสาหกรรมยานยนต์ของประเทศของเราจึงไม่สามารถรวมเข้าด้วยกันได้
และเพื่อให้มีอุตสาหกรรมยานยนต์ในประเทศ เวียดนามีความจำเป็นต้องมีอุตสาหกรรมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีพื้นฐานที่มั่นคง ตามด้วยอุตสาหกรรมวัสดุ (การผลิตโลหะผสมเหล็ก) ซึ่งเป็นโรงงานด้านการฉีดขึ้นรูปโลหะโดยกระบวนการฉีดด้วยความดันสูง ( High Pressure Die Casting Processes ) ที่สามารถผสมเหล็กกับโลหะอื่นๆ เพื่อวัตถุประสงค์ของงานอุตสาหกรรมต่างๆ
ประธาน VASI ชี้ให้เห็นว่าโรงงานผลิตชิ้นส่วนอะไหล่หลายแห่งยังเผชิญกับอุปสรรคบางประการในการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ ภายในสิ้นปี 2023 คาดว่าจะมีเพียง 38 แห่งเท่านั้นที่ได้รับใบรับรอง IATF 16949 (ชุดมาตรฐานสำหรับระบบการจัดการคุณภาพเฉพาะ สำหรับอุตสาหกรรมยานยนต์ที่ได้รับการยอมรับจากสมาคมยานยนต์ระหว่างประเทศ) ตัวเลขข้างต้นถือว่าน้อยเกินไปที่จะส่งเสริมอุตสาหกรรมสนับสนุนในเวียดนาม
นอกจากนี้ประธาน VASI ยังกล่าวอีกว่า บริษัทผลิตและประกอบรถยนต์ในประเทศยอมรับว่า พวกเขาไม่สามารถนําผู้ประกอบการในประเทศในการผลิตส่วนประกอบที่จำเป็นพวกเขายังคงพึ่งพาการนำเข้า
“ปัญหาที่ยึดติดกับอุตสาหกรรมสนับสนุนมาเป็นเวลานานคือ เมื่อจำหน่ายสินค้าให้กับบริษัทขนาดใหญ่และบริษัทรถยนต์ ต้องให้ธุรกิจต้องผ่านเกณฑ์หลายประการ เช่น เป็นไปตามมาตรฐานทางเทคนิค มีความสามารถทางการเงิน มีความสามารถในการกํากับดูแลกิจการ ความสามารถในการดำเนินการตามสัญญาระหว่างประเทศในแง่ของเวลาจัดหา เพื่อให้เป็นไปตามข้อกำหนดเหล่านี้เป็นเรื่องยากมาก ความทุกข์ยากนี้ทำให้ผู้ผลิตชิ้นส่วนรถยนต์ต้องดิ้นรนเพื่อหาลูกค้า”
นอกจากนี้ ความท้าทายอีกประการหนึ่งสำหรับอุตสาหกรรมสนับสนุนยานยนต์ในปัจจุบันคือ รัฐบาลยังไม่ได้ออกนโยบายที่เหมาะสมเพื่อส่งเสริมการพัฒนาอุตสาหกรรมสนับสนุนในเวียดนาม
“ตัวอย่างเช่น ทั้งสองประเทศในเกาหลีและญี่ปุ่นได้ออกกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมสนับสนุนที่พวกเขามุ่งเน้นและสร้างตัวขึ้นในช่วงกลางศตวรรษที่ 20 ก้าวสำคัญนี้ช่วยให้อุตสาหกรรมยานยนต์ในสองประเทศนี้พัฒนาไปอย่างมาก และกลายเป็นผู้เล่นรายใหญ่ของโลก”
“ในขณะเดียวกัน แม้ว่าตลาดรถยนต์ในเวียดนามจะก่อตั้งขึ้นมาประมาณ 30 ปีแล้ว แต่ประมวลกฎหมายอุตสาหกรรมเพิ่งเริ่มร่างขึ้น ซึ่งรวมถึงบทเกี่ยวกับอุตสาหกรรมสนับสนุนเท่านั้น ความซบเซานี้ทำให้อุตสาหกรรมสนับสนุนพัฒนาได้ยาก ในขณะที่นี่คือหัวใจหลักและจิตวิญญาณของอุตสาหกรรมของประเทศ”
สำหรับอุตสาหกรรมวัสดุนอกเหนือจากกฎระเบียบในปัจจุบัน เช่น กฎหมายว่าด้วยการลงทุน รัฐบาลจำเป็นต้องพิจารณาและประกาศใช้กลยุทธ์ในการพัฒนาอุตสาหกรรมวัสดุด้วยวิธีที่ชัดเจนใช้งานง่ายเป็นไปได้และน่าสนใจเพียงพอที่จะส่งเสริมการพัฒนาอุตสาหกรรมวัสดุในประเทศ
ตามสถิติของกระทรวงอุตสาหกรรมและการค้า ปัจจุบันอุตสาหกรรมยานยนต์เวียดนาม จำเป็นต้องนำเข้าชิ้นส่วนต่างถึง 80% และผู้ประกอบการซัพพลายเชนในอุตสาหกรรมยานยนต์เวียดนามมีน้อยมากมีเพียง 300 รายของทุกภาคเศรษฐกิจ ซึ่งมีผู้ประกอบการมากกว่า 40 แห่งที่ผลิตและประกอบรถยนต์ อีก 45 รายที่ผลิตแชสซีและตัวถัง และ 214 รายผลิตส่วนประกอบ ชิ้นส่วนรถยนต์
เมื่อเทียบกับประเทศในภูมิภาคตัวเลขเหล่านี้อยู่ในระดับปานกลาง ตัวอย่างเช่นประเทศไทยมีองค์กรเกือบ 700 แห่งที่เป็นซัพพลายเออร์ระดับ 1 ขณะที่ในเวียดนามมีองค์กรน้อยกว่า 100 แห่ง ส่วนสําหรับซัพพลายเออร์ระดับ 2 และระดับ 3 เวียดนามมีน้อยกว่า 150 แห่ง ในขณะที่ประเทศไทยมีวิสาหกิจประมาณ 1,700 แห่ง
ผู้ประกอบการในเวียดนามยังผลิตและแปรรูปชิ้นส่วนน้อยกว่า 300 ชิ้นในขณะที่รถทั้งคันมีส่วนประกอบประมาณ 30,000 ชิ้น นอกจากนี้เนื้อหาเทคโนโลยีและมูลค่าของส่วนประกอบและชิ้นส่วนอะไหล่เหล่านี้ไม่สูงเมื่อเป็นเพียงส่วนประกอบขนาดใหญ่ต้องใช้แรงงานจำนวนมาก
ส่วนกลไกระดับสูงอื่นๆ เช่น เครื่องยนต์ เกียร์ กระปุกเกียร์ ระบบความปลอดภัย ระบบอิเล็กทรอนิกส์ในยานพาหนะ โดยเฉพาะชิปเซมิคอนดักเตอร์ ผู้ประกอบการในประเทศไม่สามารถผลิตได้และต้องพึ่งพาการนำเข้าอย่างมหาศาล
