Nikkei Asia รายงาน ตอนนี้พฤติกรรมของประชากรวัยรุ่น และการเข้าถึงสื่อสังคมออนไลน์แพลตฟอร์มต่าง ๆ กำลังทำให้ส่วนแบ่งทางการตลาดดนตรี Pop ประจำประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เติบโต ทำเอาดนตรีเกาหลี ดนตรีสากล และดนตรีญี่ปุ่นที่เคยได้รับความนิยมมีส่วนแบ่งทางการตลาดน้อยลงเรื่อย ๆ

กระแสเพลง K-Pop ที่ได้มีการ localization ให้เข้ากับประเทศต้นทาง กำลังถูกจริตกลุ่มวัยรุ่นและผู้ฟังใหม่ ๆ มากขึ้น เหตุการณ์นี้ไม่ได้เกิดที่ไหนไกล แต่กำลังเกิดขึ้นที่อินโดนีเซียและประเทศไทยเรา !

ขอเริ่มที่สถานการณ์ตลาดเพลงที่อินโดนีเซีย

เดิมทีแล้วอินโดนีเซียเป็นฐานของตลาดเพลงสากลส่งตรงจากอเมริกา ทว่าในปี 2024 ส่วนแบ่งการตลาดของเพลง Pop ประจำประเทศอินโดฯ บนแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งกลับเพิ่มขึ้นมาแตะระดับที่ 35% ซึ่งเป็นการเพิ่มขึ้นถึง 12% จากเมื่อปี 2021 กลับกัน ส่วนแบ่งการตลาดจากเพลงสากลจากอเมริกากลับหดตัวเหลือ 26% และถ้าดูจากชาร์ต (รูปประกอบในคอมเมนต์) จะพบว่าส่วนแบ่งทางการตลาดของเพลงที่มาจากเกาหลีใต้ ญี่ปุ่น และประเทศอื่น ๆ ก็ลดลงเช่นกัน

หนึ่งในนักฟังวัยรุ่นชาวอินโดฯ ให้สัมภาษณ์กับ NIKKEI Asia ว่าเธอรู้สึกมีความผูกพันธ์กับเนื้อเพลงที่แต่งโดย Bernadya อย่างมาก ซึ่งไม่ใช่เรื่องแปลกเพราะ Bernadya คือนักแต่งเพลงชาวอินโดฯ ที่โด่งดังมาก ๆ คนหนึ่งในหมู่วัยรุ่นที่ประเทศอินโดนีเซีย

เรื่องนี้สะท้อนให้เห็นว่า “ภาษา” มีส่วนสำคัญและมีอิทธิพลมาก ๆ ต่อคนฟังเพลงในยุคปัจจุบัน Nikkei ก็พูดถึงประเด็นนี้เช่นกัน โดยยกตัวอย่างเพิ่มเติมว่าโดยเฉพาะเวลาที่เพลงเหล่านี้ถูกเปิดที่ร้านอาหารและสถานบันเทิงยามค่ำคืน

ก้าวเข้าสู่ยุคสมัย T-POP ไทย

ความนิยมของดนตรีแนว T-Pop จากวงที่คุ้นหู เช่น 4EVE และ Proxie ที่ localization มาจากแนวดนตรี K-Pop ก็ได้รับความนิยมอย่างมากในประเทศไทยในช่วงเวลานี้ อีกหนึ่งองค์ประกอบสำคัญคือสื่อสังคมออนไลน์ที่มีส่วนช่วยทำให้ศิลปินในยุคสมัยนี้เข้าถึงกลุ่มแฟนคลับ มีความใกล้ชิดกับกลุ่มแฟนคลับมากขึ้น

ผู้เขียนขอตั้งข้อสังเกตว่าการ Cover เพลงโดยแฟนคลับบนช่องทางออนไลน์ต่าง ๆ (UGC) โดยเฉพาะ TikTok มีส่วนช่วยทำให้เพลงของศิลปินแพร่หลายและได้รับความนิยมในวงกว้าง

ถ้าดูจากส่วนแบ่งการตลาดของเพลง Pop ประจำประเทศไทย

• ในปี 2021 เพลง Pop ไทยจะมีสัดส่วนการสตรีมมิ่งอยู่ที่ราว 35%
• ในปี 2024 เพลง Pop ไทยจะมีสัดส่วนการสตรีมมิ่งอยู่ที่ราว 50%

ในขณะที่ส่วนแบ่งการตลาดของเพลง Pop สากลจากอเมริกา เกาหลีใต้ และญี่ปุ่นต่างลดน้อยลงมา โดยเฉพาะสัดส่วนเพลง K-Pop ที่ลดลงอย่างมาก ในขณะที่เพลงญี่ปุ่นกินสัดส่วนราว ๆ 2% ของทั้งไทยและอินโดฯ

Nikkei Asia ยังรายงานเพิ่มเติมว่ากระแสความ Pop ของเพลงไทยไม่ได้หยุดอยู่แค่ในประเทศไทย แต่แพร่หลายและได้รับความนิยมมากขึ้นเรื่อย ๆ จากการวิเคราะห์ของทีม Nikkei Datawatch พบว่าเพลง pop ทั้งของไทยและประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มักถูกสตรีมในประเทศอื่น ๆ ด้วยทั่วโลก เช่น ประเทศในภูมิภาคอเมริกากลาง อเมริกาใต้ รวมถึงใกล้ ๆ บ้านเรา ประเทศในภูมิภาคเอเชีย (แต่ไม่ค่อยได้รับความนิยมในยุโรปและอเมริกาซักเท่าไหร่)

เพลงไทยกำลังได้รับการตอบรับอย่างดีในประเทศเพื่อนบ้านที่ผู้คนพูดภาษาเดียวกัน (หรือใกล้เคียงกัน) และชมรายการโทรทัศน์รายการเดียวกัน จริง ๆ เพลงประกอบละครไทยหลายเพลงก็ได้รับความนิยมอย่างมากในบรรดาประเทศเพื่อนบ้านเรา เช่น กัมพูชา ลาว เมียนมาร์ และเวียดนาม (ซึ่งรวมไปถึงตัวละครไทยเองด้วย)

PwC บริษัทที่มีความใกล้ชิดกับการประเมินมูลค่าธุรกิจในอุตสาหกรรมต่าง ๆ ประเมินว่าตลาดเพลงในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มีศักยภาพอย่างมาก (Significant Potential) โดยบริษัทคาดการณ์ว่าภายในปี 2028 หรืออีกแค่ 3 ปีต่อจากนี้ มูลค่าตลาดเพลงในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้จะเติบโตขึ้นอีก 20% แตะที่ราว ๆ 600,000 ล้านบาท

หรือนี่เป็นสัญญาณว่ายุคสมัยของ T-Pop ไทยกำลังจะมาถึงในอีกไม่กี่ปีข้างหน้านี้

ที่มา NIKKEI Asia