“โอลิมปิกไม่ใช่ความสุขของทุกคน รัฐบาลฝรั่งเศสสั่งไล่คนไร้บ้านหลายพันคนออกนอกเมือง ก่อนมหกรรมกีฬา “Paris 2024″ จะเปิดฉากขึ้น โดยเกินครึ่งหนึ่งที่เป็นผู้อพยพอาจถูกเนรเทศออกนอกประเทศหากไม่ผ่านเกณฑ์คัดกรอง”
รัฐบาลฝรั่งเศสส่งผู้อพยพไร้บ้านหลายพันคนขึ้นรถบัสและออกจากตัวเมืองปารีสก่อนการมาถึงของ ‘ปารีสโอลิมปิก’ ชะตาชีวิตของคนไร้บ้านหลายพันคนยังไม่แน่นอน ถ้าพวกเขาไม่ถูกส่งตัวกลับประเทศก็ต้องย้ายถิ่นฐานไปเรื่อย ๆ แบบสุ่ม หรือไม่ก็นอนข้างถนน
The New Yorks Times รายงานว่าในช่วง 1 ปีที่ผ่านมาตำรวจและศาลของเมืองปารีสได้ขับไล่คนไร้บ้านกว่า 5,000 คนรอบ ๆ เมือง (ส่วนใหญ่เป็นเพศชาย) ให้ออกนอกปารีสไปยังเมืองต่าง ๆ เช่น ลียงหรือมาร์กเซย์ หนึ่งในบรรดาคนไร้บ้านที่ถูกขับไล่ออกจากเมืองบอกเหตุผลว่าเป็นเพราะ ‘งานโอลิมปิกที่กำลังจะเกิดขึ้น’ ตนเลยต้องมาลงเอยที่ทางใต้ของเมืองออร์เลอองส์ (Orléans) โดยทางรัฐบาลจะสุ่มจุดหมายปลายทางให้เอง ‘ผ่านการขึ้นรถบัส’
ในขณะที่เจ้าหน้าที่ของรัฐบาลปฏิเสธที่จะให้ความเห็นในประเด็นดังกล่าว แต่บอกสั้น ๆ ว่านี่เป็นโครงการสมัครใจเพื่อบรรเทาปัญหาการขาดแคลนที่อยู่อาศัยของคนไร้บ้านในเมืองปารีส เนื่องจากปัจจุบันเมืองปารีสมีคนไร้บ้านกว่า 100,000 คน อาศัยอยู่รอบ ๆ เมือง ก่อนหน้านี้รัฐบาลแก้ปัญหาด้วยการจัดตั้งศูนย์พักพิงชั่วคราวกว่า 10 แห่งรอบเมืองเมื่อปีที่แล้ว และก็ถึงคราวของโครงการนี้
สำหรับประเด็นที่ส่งคนไร้บ้านขึ้นรถบัสและออกจากตัวเมืองเพราะงานโอลิมปิกที่กำลังจะถึงนั้น ทางรัฐบาลได้ปฏิเสธความเชื่อมโยงดังกล่าว ทว่าจากสายข่าวของ The New Yorks Times กล่าวว่า ครั้งหนึ่งหนังสือพิมพ์ของฝรั่งเศส L’Équipe ก็เคยลงข่าวว่ามีเจ้าหน้าที่การเคหะของรัฐบาลระบุว่าเป้าหมายของปฏิบัติการณ์ครั้งนี้คือการเลือกและส่งคนไร้บ้านที่อยู่ใกล้กับสถานที่จัดงานออกไปให้ทันก่อนโอลิมปิกจะเริ่ม
ตามคำบอกเล่าของคนไร้บ้าน ก่อนจะที่พวกเขาจะถูกส่งตัว ‘ตำรวจมีการเพิ่มความถี่ในการตรวจศูนย์พักพิงและบรรดาตึกร้าง’ และพวกเขาสัญญาว่าจะให้ความช่วยเหลือเรื่องที่พักพิง คนไร้บ้านหลายคนไม่รู้ว่าจะเกิดอะไรขึ้นกับพวกเขา ไม่รู้ว่าตนกำลังจะเข้าโครงการอะไรของรัฐบาล ไม่นานตำรวจก็มาถึง ปิดล้อมที่ ๆ พวกเขาอยู่ และพวกเขาไม่มีทางเลือกอื่นนอกจากต้องทำตามไม่ว่าอะไรก็ตามที่เจ้าหน้าที่สั่ง นั่นก็คือการขึ้นรถบัสโดยที่ไม่รู้ว่าปลายทางคือที่ไหน
คนไร้บ้านเหล่านี้ลงเอยอย่างไร หลังจากลงจากรถบัส
หลังจากคนไร้บ้านมาถึงเมืองจุดหมายปลายทาง พวกเขาจะต้องอาศัยอยู่ในสถานสงเคราะห์ที่จัดตั้งขึ้นราว ๆ 3 สัปดาห์ และได้รับการตรวจคัดกรองเพื่อพิจรณาว่าเข้าเกณฑ์การลี้ภัยหรือไม่ ถ้าเข้าเกณฑ์ก็จะได้รับสิทธ์ให้อยู่อาศัยระยะยาว แต่ประมาณ 60% ของคนไร้บ้านไม่ได้รับสิทธิ์นั้น และถูกคำสั่งเนรเทศ
“มันเป็นเหมือนห้องรับรอง สำหรับการถูกเนรเทศ” ’เอ็มมานูเอล เปเรย์รา’ (Emmanuel Pereira) ทนายความจากปารีสกล่าวถึงกรณีที่คนไร้บ้านต้องขึ้นไปเสี่ยงโชคบนรถบัส
การส่งคนไร้บ้านออกนอกปารีสมีทั้งคนที่เห็นด้วยและไม่เห็นด้วย เพราะปฏิเสธไม่ได้ว่าคนไร้บ้านเหล่านี้จะสร้างผลกระทบไม่ทางตรงก็ทางอ้อมแก่เมืองที่พวกเขาต้องไปลงเอย ‘ออเดรย์ การิโน’ (Audrey Garino) รองนายกเทศมนตรีเมืองมาร์กเซย์ แสดงความสงสัยกับรัฐบาลกลางว่า
“รัฐบาลไม่มีเงินที่จะหาที่อยู่สำหรับคนไร้บ้านในมาร์กเซย์ แต่มีเงินที่จะพาคนไร้บ้านออกจากปารีสเนี่ยนะ?”
ดูท่าแล้วปัญหานี้เมืองมาร์กเซย์ (และเมืองอื่น ๆ) คงมีแนวทางการรับมือปัญหาที่ต่างกัน แต่การรับมือคนไร้บ้านเหล่านี้คงไม่ใช่เรื่องง่ายซักเท่าไหร่
จริง ๆ แล้วก่อนหน้านี้ประธานาธิบดีฝรั่งเศส ‘เอ็มมานูเอล มาครง’ (Emmanuel Macron) ได้ออกมาให้สัญญาว่าโอลิมปิกครั้งนี้จะเป็นการแสดงให้เห็นถึงความยิ่งใหญ่ของฝรั่งเศส ทว่าหมู่บ้านนักกีฬา (Olympic Village) กลับถูกสร้างในย่านชานเมืองที่จนที่สุดแห่งหนึ่งของปารีส ซึ่งเป็นที่ ๆ มีผู้คนหลายพันคนอาศัยอยู่ในเพิงริมถนน หรืออาคารร้างเก่า ๆ ด้วยเหตุนี้เองที่อาจจะทำให้กลุ่มคนไร้บ้านต้องถูกส่งตัวออกนอกเมือง
ณ ศูนย์พักพิงคนไร้บ้านที่เมืองออร์เลอองส์
ทีมข่าว The New York Times ลงพื้นที่และเล่าถึงประสบการณ์การ ณ ศูนย์พักพิงว่า สถานที่ดังกล่าวไม่มีพนักงานหรือนักสงคมสงเคราะห์ใด ๆ มีเพียงห้องพักขนาดเล็ก เตียงเดี่ยว 2 เตียงติดกัน และเสียงของความสิ้นหวังจากบรรดาคนไร้บ้าน
มีคนไร้บ้านบางส่วนพยายามเดินทางกลับปารีสเพื่อเข้าไปอาศัยในจุดเดิมที่เคยจากมา แต่ก็ไม่อาจกลับเข้าไปได้ มีบางส่วนลงหลักปักฐานหางานใหม่ ณ เมืองที่ตนลงเอย และมีบางส่วนที่ต้องร่อนเร่เดินทางและกลับไปนอนข้างถนนอีกครั้ง
เป็นเรื่องที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ที่รัฐบาลปารีสจำเป็นต้องดำเนินการหลาย ๆ อย่างเพื่อทำให้ปารีสโอลิมปิกออกมาดูดีที่สุดในสายตาชาวโลก รัฐบาลแต่ละประเทศคงมีวิธีการปฏิบัติที่แตกต่างกัน หากกรุงเทพมหานคร ประเทศไทย ได้เป็นเจ้าภาพโอลิมปิก ทุกท่านคิดว่าจะมีเรื่องอะไรบ้างที่ต้องจัดการในกรุงเทพฯ เพื่อให้ภาพลักษณ์ของกรุงเทพฯ ออกมาดูดีที่สุดในสายตาชาวโลก ? งานนี้คงได้มีการเนรมิตรกรุงเทพฯ ใหม่กันทุกย่านแน่ ๆ
เรื่อง: กฤชพนธ์ ศรีอ่วม
อ้างอิง: The New Yorks Times
